De edelsteen spinel

Spinel, een prachtige en wat onbekende edelsteen die ik laatst heb gebruikt in één van mijn sieraden en die ik graag even onder de aandacht wil brengen.

De zilveren hanger gemaakt van een afdruk van een stukje schaalhoorn zijn voorzien van twee kleuren spinel in verschillende slijpsels, briljant en ovaal geslepen. Schaalhoorn is een schelp die ik heb gevonden aan de kust van de Noordzee, daarom vond ik het toepasselijk de zee-kleuren blauw en paars te gebruiken voor dit sieraad. Maar meer over spinel, wat is dat nou voor edelsteen?

Ontstaan

Spinel is een mineraal met de chemische formule MgAl2O4, wat staat voor magnesium-aluminiumoxide, en ontstaat onder specifieke geologische omstandigheden waarbij magnesium en aluminium samen kristalliseren. Het ontstaansproces lijkt sterk op die van robijn en saffier, daarom worden deze edelstenen vaak op exact dezelfde plaatsen gevonden in gesteenten en rivierbeddingen. Spinel wordt in Myanmar, Sri Lanka, Tajikistan, Vietnam, Tanzania en Madagaskar gewonnen, deze landen zijn op de wereldkaart hieronder rood ingekleurd.  

Spinel of robijn?

Hoewel spinel een prachtige natuurlijke edelsteen met hardheid van 8 op de schaal van Mohs is (van 1 tot 10), is slechts een klein percentage van de ruwe stenen kwalitatief geschikt om te laten slijpen voor het gebruik in sieraden. Wat ook een reden is voor de onbekendheid van spinel is dat de edelsteen pas 160 jaar geleden als afzonderlijk mineraal erkend werd. Voor die tijd werd de roodkleurige spinel als robijn geclassificeerd. Dit omdat ze vaak samen in dezelfde mijnen werden gevonden en hun uiterlijk identiek was. Er waren toen nog geen technieken/apparaten in de gemmologie om de atomaire structuur of chemische samenstelling te testen. Men baseerde de soort edelsteen puur op kleur en hardheid. Door deze onwetendheid zijn er zelfs kroonjuwelen met beroemde grote robijnen, die spinel bleken te zijn! Dit maakt het juweel naar mijn mening zeker niet minder mooi of waardevol, maar de benaming is wel verkeerd. Een paar voorbeelden zijn:

• ''Black Prince's Ruby'' - deze bekende grote ''robijn'' van 170 karaat zit in de Britse Imperial State Crown, maar dus eigenlijk een spinel.
• ''Timur Ruby'' -  een bekende grote robijn van maar liefst 352,54 karaat gezet in een collier uit de Britse kroonjuwelen, bleek dus ook een spinel te zijn en geen robijn.

Kleuren

Zuivere spinel is van zichzelf kleurloos, maar kleurloze spinel is uiterst zeldzaam omdat spinellen in de natuur vrijwel altijd ontstaan met kleine onzuiverheden die de edelsteen een kleur geven. Verschillende kleuren spinel ontstaan doordat er tijdens de vorming van het mineraal sporen van andere metalen en chemische elementen in de kristalstructuur terecht komen. 

De specifieke kleuren worden veroorzaakt door de volgende elementen:

• Rood & roze spinel - voornamelijk door het mineraal chroom.
• Blauwe spinel - sporen van ijzer. De zeldzame en zeer gewilde kobaltblauwe spinel dankt zijn kleur aan kobalt. 
• Paarse spinel - een combinatie van chroom en ijzer.
• Groen & gele spinel - meestal door een combinatie van ijzer en chroom.
• Zwarte spinel - een hoge concentratie van ijzer of andere onzuiverheden die de steen volledig donker en ondoorzichtig maken.

De blauwe en paarse spinel in de hanger van Brilliant ID zijn natuurlijk en hebben geen behandelingen ondergaan, pure natuurlijke beauties! Wat belangrijk is én extra meerwaarde geeft is; dat je weet wat je draagt. Met deze informatieve blog(s) probeer ik jou meer inzicht te geven in al het moois wat de aarde creëert. Als goudsmid ben ik bevoorrecht om met al dit moois te mogen werken en er voor jou een prachtig sieraad van te mogen maken.